ERP Mitleri #03
“Business Central’a Geçince Artık Özelleştirme Yapmaya Gerek Yok.”
Bu, Business Central hakkında en sık duyulan ve ilk bakışta oldukça mantıklı görünen cümlelerden biri.
“Business Central standart ERP. yazılımıdır ve Microsoft sürekli geliştiriyor. O halde artık özel geliştirme yapmaya gerek yok”
Keşke işler bu kadar basit olsaydı.
Gerçekte ise doğru yaklaşım, “özelleştirme yapmamak” değil, “gereksiz özelleştirme yapmamak” olmalıdır.
Çünkü ERP’nin amacı yalnızca standart süreçleri çalıştırmak değildir.
ERP’nin amacı, işletmenin çalışma biçimini teknolojiyle doğru şekilde buluşturmaktır.
Standart ERP neden önemlidir?
Business Central’ın en güçlü taraflarından biri, yıllar içerisinde olgunlaşmış standart fonksiyonlara sahip olmasıdır.
Finans yönetimi, satın alma, satış, stok, depo, üretim, proje yönetimi, servis ve raporlama gibi birçok süreç için hazır yetenekler sunar.
Bu nedenle bir Business Central projesinde ilk soru:
“Bunu nasıl geliştiririz?”
olmamalıdır.
İlk soru:
“Business Central bunu zaten yapabiliyor mu?”
olmalıdır.
Eğer standart fonksiyon ihtiyacı karşılıyorsa, yeniden geliştirme yapmak çoğu zaman gereksiz maliyet ve teknik borç yaratır.
Ancak burada önemli bir ayrım var.
Standart fonksiyonların güçlü olması, bütün işletmelerin standart çalıştığı anlamına gelmez.
Her şirket aynı şekilde çalışmaz
İki şirket aynı sektörde faaliyet gösteriyor olabilir.
Hatta aynı ürünü satıyor bile olabilir.
Buna rağmen iş yapış biçimleri tamamen farklı olabilir.
Bir şirket siparişlerini farklı bir onay mekanizmasından geçirirken, başka bir şirket çok daha farklı bir fiyatlandırma modeli kullanabilir.
Bir üretim şirketinin üretim planlama süreci kendine özgü olabilir.
Bir distribütörün bayi yapısı farklı olabilir.
Bir hizmet şirketinin sözleşme, hakediş veya faturalama modeli standart ERP süreçlerinden ayrışabilir.
İşte burada Business Central’ın esnekliği devreye girer.
Ama bu esneklik:
“Her ihtiyaca özel kod yazalım.”
anlamına gelmez.
İyi ERP danışmanlığı biraz da “hayır” diyebilmektir
Bir müşteri:
“Biz bunu yıllardır böyle yapıyoruz.”
dediğinde danışmanın görevi bunu doğrudan Business Central’a kopyalamak değildir.
Önce şu soruyu sorması gerekir:
“Neden böyle yapıyorsunuz?”
Çünkü bazen mevcut süreç gerçekten işletmenin ihtiyacıdır.
Bazen ise yıllar önce geliştirilen ve artık kimsenin neden kullanıldığını hatırlamadığı bir çözümdür.
ERP dönüşümünün en değerli noktalarından biri de budur.
Eski sistemdeki her şeyi yeni sisteme taşımak yerine, işletmenin gerçekten ihtiyaç duyduğu süreçleri yeniden değerlendirmek.
Bu nedenle iyi bir ERP danışmanı sadece geliştirme yapan kişi değildir.
Aynı zamanda:
gereksiz geliştirmeyi engelleyen kişidir.
Peki ne zaman geliştirme gerekir?
Business Central’ın standart fonksiyonları ihtiyacı karşılamıyorsa geliştirme anlamlı hale gelir.
Örneğin:
- işletmeye özgü kritik bir iş kuralı varsa,
- sektör gereksinimi standart fonksiyonlarla karşılanamıyorsa,
- özel bir hesaplama veya fiyatlandırma modeli bulunuyorsa,
- mevcut sistemlerle özel entegrasyon gerekiyorsa,
- işletmenin rekabet avantajı sağlayan özel bir süreci varsa,
- yasal veya operasyonel bir zorunluluk bulunuyorsa,
- kullanıcı deneyimini önemli ölçüde iyileştirecek bir ihtiyaç ortaya çıkıyorsa,
özel geliştirme doğru çözüm olabilir.
Ancak burada da geliştirme mimarisinin doğru kurulması gerekir.
Eski NAV’daki geliştirmeyi Business Central’a aynen taşımak doğru mu?
Çoğu zaman hayır.
NAV’dan Business Central’a geçişte en sık yapılan hatalardan biri, eski sistemdeki bütün geliştirmelerin yeni sisteme taşınmaya çalışılmasıdır.
Oysa yıllar içinde oluşturulan bir geliştirme bugün artık gereksiz olabilir.
Business Central’ın standart fonksiyonları aynı ihtiyacı artık karşılıyor olabilir.
Daha önce zorunlu olan bir geliştirme, yeni platformda gereksiz hale gelmiş olabilir.
Bu nedenle migration sırasında her geliştirme için şu sorular sorulmalıdır:
Bu geliştirme neden yapılmıştı?
Hâlâ kullanılıyor mu?
İşletme için hâlâ kritik mi?
Business Central bunu standart olarak karşılıyor mu?
Aynı ihtiyaç daha basit bir yöntemle çözülebilir mi?
İşte gerçek dönüşüm burada başlar.
AppSource da bir çözüm olabilir
Her ihtiyacı sıfırdan geliştirmek de doğru yaklaşım değildir.
Business Central ekosisteminde farklı sektör ve ihtiyaçlara yönelik uygulamalar bulunuyor.
Bu nedenle çözüm değerlendirmesi üç aşamalı düşünülebilir:
- Business Central standardı
İhtiyaç standart fonksiyonlarla karşılanabiliyorsa önce bu seçenek değerlendirilir.
- AppSource / hazır uygulamalar
İhtiyaç için olgun ve güvenilir bir çözüm mevcutsa yeniden geliştirme yerine hazır çözüm değerlendirilebilir.
- Özel geliştirme
İşletmenin gerçekten farklılaşan veya özel bir ihtiyacı varsa özel geliştirme yapılabilir.
Bu yaklaşım hem maliyeti hem de uzun vadeli bakım yükünü kontrol altında tutmaya yardımcı olur.
“Özelleştirme yok” da bir strateji değildir
Burada başka bir yanılgıya da dikkat etmek gerekiyor.
Bir Business Central projesinin başarısını:
“Hiç özel geliştirme yapmadık.”
cümlesiyle ölçmek doğru değildir.
Aynı şekilde:
“İşletmenin bütün ihtiyaçlarını geliştirdik.”
demek de başarı göstergesi değildir.
Başarı:
Doğru ihtiyaca, doğru çözüm yöntemini seçebilmektir.
Bazen standart fonksiyon.
Bazen AppSource.
Bazen entegrasyon.
Bazen küçük bir extension.
Bazen de tamamen özel bir geliştirme.
Önemli olan kullanılan kod miktarı değil, ortaya çıkan iş değeridir.
MyronSoft yaklaşımı
MyronSoft olarak Business Central projelerinde önce geliştirmeyi değil, ihtiyacı değerlendiriyoruz.
Çünkü iyi bir ERP projesinde her talebe:
“Evet, geliştiririz.”
demek kolaydır.
Zor olan:
“Buna gerçekten gerek var mı?”
sorusunu sorabilmektir.
Business Central’ın standart yeteneklerini mümkün olduğunca kullanmak, gereksiz teknik borcu azaltmak ve gerçekten ihtiyaç duyulan noktalarda doğru mimariyle geliştirme yapmak uzun vadede çok daha sürdürülebilir bir yapı oluşturur.
Bizim yaklaşımımız basit:
Standardı kullan.
Gereksizi geliştirme.
Gerekliyse doğru geliştir.
Çünkü iyi ERP yazılımının ölçüsü ne kadar kod yazıldığı değil, işletmenin ne kadar daha iyi çalıştığıdır.
Sonuç
Business Central’a geçince artık hiçbir özelleştirmeye ihtiyaç yoktur.
Bu bir ERP mitidir.
Doğrusu ise şudur:
Business Central, gereksiz özelleştirmeyi azaltmanıza yardımcı olur. Ancak işletmenize özgü gerçek ihtiyaçları ortadan kaldırmaz.
İyi tasarlanmış bir Business Central projesinde amaç:
%100 standart olmak değil,
%100 ihtiyaca uygun olmaktır.
Ve bazen bunun için hiç kod yazmamak gerekir.
Bazen ise doğru kodu yazmak.
Asıl uzmanlık, ikisi arasındaki farkı bilmektir.